Yerli ve milli e-ticaret satışları!

Müjdeli haber duymuş olmalısınız. Yerli/milli e-ticaret şirketimiz “Hepsiburada” Kazakistan merkezli bir şirkete satıldı. Ondan önce de yine yerli/milli bir başka şirketimiz “Getir” Araplara tarafından satın alınmıştı.

İki yıl önce Türkiye’de internet üzerinden gerçekleşen elektronik ticaretin dengelerini bozacak “E-Ticaret Yasası” için uyarılarda bulunmuştuk. Yasanın bu haliyle çıkması durumunda rekabeti ortadan kaldıracağına, birilerinin haksız şekilde ve devlet eliyle büyümesine destek olacağına dikkat çektik. Ancak gördük ki, “E-Ticaret Yasası” çıkarılması için ilginç lobiler, baskı gurupları devrede. Üstelik düzenlenen yasa ile e-ticaret şirketlerinin medyaya reklam verme yasağı getirmesine rağmen bazı medya organları ve yazarlarının da bilinçsizce bu sürece destek olduklarına şahit olduk.

‘E-Ticaret Yasası’nı çıkarmak için yoğun çaba sarf eden dönemin Ticaret Bakanı ve bürokratları da yerli ve milli e-ticaret şirketlerini korumak üzere yeni yasayı hazırladıklarını iddia ediyorlardı. Böylece bu yasayla yabancı yatırımcıların büyümesi önlenecek, yerlilerin önü açılacaktı. İddiaları bu şekildeydi. Zaten ‘E-Ticaret Yasası’ yerli, yabancı tüm yatırımcıyı korumayacak, rekabetlerini desteklemeyecek ve yeni yatırımcılara da güven verecek şekilde düzenlenmemişti.

Maalesef “yerli/milli” söylemleriyle bazı şirketlerin korunup, büyütülmesi için yasa çıkarıldı. Bu köşede de bunu örnekleriyle anlatmaya çalışmıştık. Üzerinden çok zaman geçmeden de haklı çıktığımızı gösteren gelişmeler oldu. 2022’de yasa hazırlandı. 2023’te yürürlüğe girdi. Pek bir yıl sonra ne oldu?

Evet, bir yıl sonra yerli/milli e-ticaret şirketleri; “Hepsiburada” Kazakistan’a, “Getir” de Birleşik Arap Emirlikleri’ne satıldı. Hani bu yasa yerli/milli şirketleri koruyacaktı? Buna koruma mı denir, yoksa besleyip, büyütüp iyi fiyata yabancılara satılmasına destek yasası mı denir, siz karar verin. Gerçekten amaç yerli/milli şirketlerin desteklenmesi olsaydı, bu yasa ona göre düzenlenmiş olurdu. Yasayla haksız şekilde büyütülen şirketler uygun hale gelince, bir yıl sonra yabancılar satılmazdı.

E-Ticaret Yasası hakkında 2022’deki bir yazımda bugünlere de işaret eden şu vurguyu yapmıştım:

“7 Temmuz 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun bu haliyle 2023’te yürürlüğe girmesi halinde rekabeti ortadan kaldıracağı için başta tüketici olmak üzere iş hayatında yer alan herkes bu gelişmeden etkilenecek. Peki kim kazanacak? Ticaret Bakanlığı yetkilileri kazananları ve kaybedenleri herkesten iyi biliyordur. Rekabet Kurumu da piyasanın nasıl bozulacağını görüyordur. Ülke olarak, tüketici olarak, iş hayatında yer alanlar olarak hepimiz kaybeden tarafta kalacağız. Bu kadar net.”

Bu köşede çıkarılmak istenen ‘E-Ticaret Yasası’nın ne gibi sıkıntılara sebep olacağını çeşitli yazılarımda gündeme getirdiğimde ise ilk tepki Hepsiburada’dan gelmişti. Çünkü bu yasanın çıkmasını isteyen, bunun için lobi yapanların başında ‘Hepsiburada’ geliyordu. E-ticareti şirketi ‘hepsiburada.com’un çoğunluk hissesi Kazak Kaspi’nin olduğuna göre yani yerli/milli iddiası ortadan kalktığı için birilerinin de bize bir açıklaması gerekmez mi?

YAZININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN