Havayolları bir yolcudan bir kahve parası kazanıyor!

Her yıl geleneksel olarak düzenlenen Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Küresel Medya Günü (Global Media Day) buluşmasında sektör hakkında ilginç bilgilere şahit oluyoruz. Mesela bu defa gelecek yılın havacılık sektörü açısından çok iyi geçeceğine dair bilgiler ve veriler açıklandı. 2023 yılındaki güçlendirilmiş kârlılık tahminleriyle 2024’ün çok daha iyi geçeceği, rekor gelirler sağlanacağı ve havacılık sektörünün büyük ölçüde istikrara kavuşacağı duyuruldu.

Fakat bu iyi haberlere rağmen havayollarının tam anlamıyla düzlüğe çıkması beklenmiyor. Zira küresel düzeyde net kârlılığın, bu sene ve gelecek yıl sermaye maliyetinin çok altında kalacağı beklentisi var. IATA Genel Direktörü / Başkanı Willie Walsh, sektörde kâr marjlarının çok düşük olduğunu altını çizerek bu durumu güzel bir örnekle izah etti: Havayolları bir yolcudan sadece bir kahve parası kazanabiliyor.

Walsh, son yıllardaki büyük kayıplar göz önüne alındığında, 2024 yılında beklenen 25,7 milyar dolarlık net kâr rakamının havacılığın dayanıklılığının bir göstergesi olduğunu belirterek, insanların seyahat etmeyi sevdiğini ve bunun da havayollarının pandemi öncesi seviyelere hızla dönmesine yardımcı olduğunu söyledi. 2024’ten itibaren ise yolcu ve kargo tarafında daha normal büyüme modelleri beklenebileceğini vurguladı.

Havayollarının beklediği rekor gelir ve rekor kâr oranlarının sanayi kârlarıyla doğru perspektife oturtulması gerektiğini ifade eden Walsh, iyileşme etkileyici olsa dahi yüzde 2,7’lik net kâr marjının çok düşük ve herhangi bir sektör yatırımcılarının kabul edebileceği oranın çok altında olduğunu vurguladı.

Havayollarının ortalama olarak her yolcudan sadece 5,45 dolar kazandığı gerçeğinden öğrenilecek bir şeyler olduğunu ifade eden Walsh, bu parayla Londra’da bir Starbucks’tan sadece bir ‘grande latte’ satın alınabildiğini belirtti. Havayollarının müşterileri için her zaman acımasızca rekabet edeceğini, ancak ağır düzenlemeler, parçalanma, yüksek altyapı maliyetleri ve oligopollerle dolu bir tedarik zinciri nedeniyle fazlasıyla yük altında kalmaya da devam edeceğine vurgu yaptı.

Kısaca söylersek, IATA Başkanı diyor ki, uçak bileti pahalıysa sebebi biz değiliz. Bizim de kâr marjımız çok düşük. Asıl kazananlar hem havayolu hem de yolcuların üzerinden ciddi gelir elde edenler, fiyatı yukarı çekenler, sektörün dinamizmini bozanlar, yani başkaları.

IATA toplantısında dikkatimi çeken diğer notlar da şöyle:

Veriler göre gelecek yıl bu seneden biraz daha iyi olacak. Dünya genelinde faiz oranları, enflasyonist baskılar havacılık sektörüne yatırılan sermayenin getirisini sermaye maliyetinin yüzde 4 oranında geride bırakacak. Hafif iyileşme tahmini bu sebeple.

Rekor yolcu, rekor gelir

Havayolu sektörünün faaliyet kârının 2023’te 40,7 milyar dolardan gelecek yıl 49,3 milyar dolara ulaşacağı tahmin ediliyor. Toplam gelirler yüzde 7,6 artarak 964 milyar dolar gibi bir rekora ulaşması umuluyor. Elbette bu büyüme rakamlarının en önemli ayağı olan yolcu rakamlarına da bakmak gerekir.

Gelecek yıl için 2019 rakamlarını geçecek bir yolcu trafiği tahmini yapılıyor. 2019’da 4,5 milyar olan seyahat eden insan sayısının 2024’te yaklaşık 4,7 milyara ulaşması bekleniyor. Böylece pandemi etkisindeki kötü yıllar da geride kalmış olacak. 2023’teki sadece yolcu gelirleri de 642 milyar dolardan 2024’te 717 milyar dolara ulaşacak. Tabii beklenmedik sürprizler olmazsa.

Kargoda yük artacak, gelir düşecek

Hava kargonun 2023’ü 58 milyon tonla bitirmesini, 2024’te de 61 milyon tona çıkacağını gösteren işaretler var. Fakat hava kargo gelirlerinin 2023’e göre yüzde 20,9’luk düşüş göstererek, 2024’te 111 milyar dolara düşmesi bekleniyor. Bu rakam, 2021’deki olağanüstü zirve olan 210 milyar dolardan keskin bir düşüş anlamına gelirken, pandemi öncesi, 2019’daki 101 milyar dolar olan gelirin de üzerinde bir rakam demek.