Aslında bugünlerde telekomünikasyon sektöründe 5G ihale şartnamesinin konuşulması, tartışılması bekleniyordu. Ancak daha evvel burada gündeme getirdiğim üzere 5G öncesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) sektörde bazı önemli düzenlemeler yaparak 5G ihalesine gitmesinin doğru olacağı, bu yönde de çalışmalar olduğunu ifade etmiştim. İşte tam da bu düzenlemelerin nasıl olacağı, sektördeki dağınıklığın nasıl giderilmesi gerektiğini izleyip göreceğimiz zamanlardayız. Ve ilginç gelişmeler oluyor!
Türkiye’nin 3 büyük mobil operatörünün de sektörde durumu farklı. Turkcell mobil tarafta etkin ve büyük, Türk Telekom fiber altyapının ana üssü ve mobil de hızla büyüyor. Tek özel sektör, yabancı yatırımcı Vodafone ise mobil de ikinci konumda, ama yeni gelişmeler onu zorlayacak gibi görünüyor.
Mesela Turkcell’in uzun bir süredir Türksat’ın sahip olduğu kablo altyapısını satın alacağı söyleniyor. Üstelik bu iddiayı yetkili isimlere sorduğumda “hayır” denmedi. Fakat böyle bir satın almanın sektör için faydalı olacağına da inanılmıyor. Hatta iyice dağınıklığa ve kargaşaya ortam hazırlayacağı belirtiliyor. Ben de kesinlikle aynı kanaatteyim. Türkiye’nin tüm kablo altyapısının bir yerde toplanmasının ülke kaynaklarını verimli kullanılması açısından daha mantıklı ve makul olacağını düşünüyorum. Ortak fiber altyapı tartışmalarından, tüm fiber altyapının, kablo sistemlerinin tek bir yerde toplanmasından böyle bir noktaya gelinmiş olması hoş olabilir mi?
Türk Telekom’un lisans süresi 2026’da dolacağı için 5G ihalesi öncesinde lisan süresinin uzatılması için adım atılacağını Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Uraloğlu açıklamıştı. Bu durumda Türkiye’de fiber altyapının ve kablo sistemlerinin adresi olarak Türk Telekom yetkili olmaya devam edecekse neden BOTAŞ’ın, Türksat’ın kabloları Turkcell’e geçmesine izin veriliyor?
Türk Telekom mobil iletişim ve fiber altyapı gibi iki farklı alanda faaliyet gösteriyor. Buna göre yeni bir düzenleme olabilir. Turkcell ise mobil iletişimde lider ve baz istasyonu kuleleriyle de öncü durumda. Turkcell’in kule tarafı için yeni düzenleme yapılarak, ülke kaynaklarının kullanımı daha verimli hale getirilebilir. Ama 5G ihalesi öncesi bunlar tartışılmıyor, hükümette etkili yerlere erişip, kendi menfaatleri doğrultusunda dertlerini anlatanlar sektöre zarar verecek şekilde yeni yapılanmalara kapı aralıyorlar. Kendi baz istasyonumuz ULAK’a en fazla siparişi veren olarak önde yürüyen şirket gibi görünüyor, ama kullanıma gelince arkalarda kalıyor. Tıpkı KKTC’yi 4,5G’ye geçişte yerli/milli ürünlerle donatma imkânı varken Huawei’ye teslim etmesi gibi…
Turksat Kablo’nun kesinlikle Turkcell’e geçmemesi gerekir. Hatta BOTAŞ ile yaptığı kiralama anlaşmasının da iptal edilip, ülkenin tüm kablo sistemlerinin tek elde toplanması elzemdir. Hatta Turkcell ve Vodafone’un da fiber altyapılarının Türk Telekom’a geçirilmesi doğru olacaktır.
Şunu biliyoruz; Türk Telekom, Turksat ve Turkcell Türkiye Varlık Fonu (TVF) çatısı altında yer alıyor. Ama TVF, sahiplik pozisyonunda olduğu için sektörün teknoloji detaylarına, yapılanmasına hâkim değil. Dolayısıyla sektörün geleceğinin planlamasında yetkisi, sorumluluğu ve bilgisi olan Ulaştırma Bakanlığı ve BTKnın nihai kararı vermesi gerekir. Bu durumda TVF’nin Turksat Kablo’yu tek yetkili olarak Turkcell’e satamaması veya devredememesi icap ediyor. En başta bu gelişmeye BTK’nın itiraz etmesi gerekir. Neticede regülasyona tabi bir sektör söz konusu…
Türksat, hali hazırda yaklaşık 44 bin kilometre fiber altyapıya sahip. Fiber uzunluk konumuyla Türk Telekom’dan sonra geliyor. Turkcell iştiraki SuperOnline ile fiber altyapıyı işletiyor. Sahip olduğu uzunluk ise 60 bin kilometre civarında. Ama bunun önemli kısmı yaklaşık 37 bin kilometresi kısa süre önce kiralama anlaşmasını yeniledikleri ve yine tüm hissesi Türkiye Varlık Fonu’nda (TVF) olan Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.’ye (BOTAŞ) ait. Turksat da TVF çatısı altında BOTAŞ’da her ikisinin kablo birimi Turkcell’e çalışıyor. Sizce de tuhaf değil mi? Vodafone’un ne suçu, günahı var? Eğer Türkiye’de fiber altyapıda, kablo sistemlerinde dağınıklık devam edecekse bari birisinin kablo altyapısı da Vodafone’un olsun!
Anlaşılan Turkcell yönetimi işin kolayını bulmuş. TVF yetkililerini etkileyerek hem BOTAŞ’ın fiber altyapısını kullanacaklar hem de Türksat Kablo’yu satın alacaklar. Peki ülkenin fiber geleceği ne olacak? Yerli/milli baz istasyonu ULAK’ı KKTC’ye bile sokmayan Turkcell’e TVF bu anlamsız jestleri neden ve nasıl yapabiliyor? Buna Ulaştırma Bakanlığı ve BTK yetkilileri neden seyirci kalıyor? Türkiye’nin düzenlemeye/regülasyona tabi sektöründe bu işlerin bu kadar kolay olmaması gerekir?
YAZININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN
Yazarın Diğer Yazıları
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
