THY ve Pegasus’tan ‘borsa’da önemli değişiklik

Türk Hava Yolları ve Pegasus Hava Yolları, KAP açıklaması ile İstanbul Borsası’nda “devre kesici” uygulamasını başlattıklarını duyurdu.

THY ve Pegasus’tan Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamada borsadaki işlem sırasında “devre kesici” uygulanmasının başladığını bildirdi.  Her iki şirketten yapılan açıklamada, “Sürekli işleme ara verilmiş, tek fiyat emir toplama başlamıştır” denildi.

Devre kesici nedir?

Borsa İstanbul’da “devre kesici” uygulamasını şöyle anlatılıyor:

Otomatik Seans Durdurma Sistemi (OSDS) BISTECH geçişi ile birlikte 30/11/2015 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmış, yerine devre kesici uygulaması getirilmiştir.

Bir sermaye piyasası aracında işlemler seansın sürekli işlem bölümünde çok fiyat yöntemi ile yürütülürken belirli bir referans değer üzerinden hesaplanan fiyat değişiminin Borsa tarafından belirlenmiş olan eşik değerlere (oranlara) ulaşması veya aşması hâlinde ilgili sermaye piyasası aracının işlemleri geçici süre ile emir toplama aşamasına alınacaktır.

İlgili sermaye piyasası aracında tek fiyat yöntemi kullanılarak fiyat belirlemesi yapılır. Tek fiyat yöntemine ilişkin süreçlerin tamamlanmasının ardından ilgili sermaye piyasası aracının işlemleri  yeniden seansın sürekli işlem bölümüne alınır ve işlemlere çok fiyat yöntemi ile devam edilir.

• Devre kesici seansın sadece sürekli işlem yöntemi bölümlerinde çalışır.
• Devre kesici referans fiyatı, en son tek fiyat yöntemi ile belirlenen fiyat (açılış seansı, tekil açılış, devre kesici seansında oluşan fiyat) veya ilgili payın baz fiyatıdır. En son tek fiyat yöntemi ile belirlenen fiyat veya baz fiyattan en son güncellenen fiyat devre kesici referans fiyatıdır.
• Devre Kesici uygulamasında Pazar bazında farklı değişim yüzdesi kriterleri ve farklı DK Seansı Süreleri kullanılmaktadır.

• Bu fiyat limitlerine kadar normal işlemler devam eder ancak bu fiyat limitlerini geçen işlemi gerçekleştirecek emir iptal edilerek bu limitlerin dışında işlem olmasına izin verilmez ve devre kesici çalışır. Söz konusu emir önceki fiyat seviyeleri ile işlem gerçekleştirmiş ise kalan kısmı iptal edilir. 
• Devre kesicinin çalışması ile birlikte ilgili sırada emir toplama aşamasına geçilir. Bu aşamada açılış/kapanış ve tek fiyat seanslarında olduğu gibi teorik fiyat ve işlem miktarı gösterilir. 
• Emir toplamanın ardından eşleşme süreci gelir.
• Emir toplama ve eşleşmenin ardından sırada normal işlemler devam eder.
• Yıldız Pazar’da işlem görmekte olan paylarda seansın kapanış bölümünün başlamasına kalan 10 dakika içerisinde (saat 17:50 – 18:00) devre kesici çalışırsa emir toplama süresi 5 dakikadan 10 dakikaya çıkartılır ve sırada eşleştirme yapılmadan emir toplama süreci izleyen kapanış seansı aşamasında da devam eder. Eşleştirme, kapanış seansının emir toplama aşamasının sona ermesi ile birlikte gerçekleştirilir.
• Ana Pazar Grup 1’de işlem gören paylarda  devre kesici emir toplama süresi uzatılan paylarda seansın kapanış bölümünün başlamasına kalan 20 dakika içerisinde (saat 17:40 – 18:00) devre kesici çalışırsa emir toplama süresi 15 dakikadan 20 dakikaya çıkartılır ve sırada eşleştirme yapılmadan emir toplama süreci izleyen kapanış seansı aşamasında da devam eder. Eşleştirme, kapanış seansının emir toplama aşamasının sona ermesi ile birlikte gerçekleştirilir.
• Ana Pazar Grup 2’de işlem gören paylarda  devre kesici emir toplama süresi uzatılan paylarda seansın kapanış bölümünün başlamasına kalan 30 dakika içerisinde (saat 17:30 – 18:00) devre kesici çalışırsa emir toplama süresi 25 dakikadan 30 dakikaya çıkartılır ve sırada eşleştirme yapılmadan emir toplama süreci izleyen kapanış seansı aşamasında da devam eder. Eşleştirme, kapanış seansının emir toplama aşamasının sona ermesi ile birlikte gerçekleştirilir.
• İlgili sırada devre kesicinin çalışması halinde bu sıraya bağlı rüçhan hakları, varant, temerrüt gibi sıralardaki işlem yöntemi kesintiye uğramadan devam eder. Örneğin GARAN.E sırasında devre kesici çalışıp bu sıra tek fiyat emir toplamaya alındığında GARAN.R ve GADAA.V sıralarında sürekli işlem yöntemi kesintiye uğramadan sürer.

Piyasa koşulları çerçevesinde gerekli görülmesi hâlinde sermaye piyasası aracı bazında veya piyasa genelinde devre kesiciyi tetikleyecek fiyat değişim oranlarını Pay Piyasası Bölümü Müdürü resen iki katına kadar yükseltebilir. Genel Müdür, gereken durumlarda bu oranları resen kaldırabilir veya değiştirebilir.