NATO Genel Sekreteri Rutte, savunmaya yatırım yapılmazsa NATO topraklarının 3-5 yıl içinde Rus tehdidiyle karşı karşıya kalabileceğini söyledi.
ABD, yeni bir Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı (SACEUR) atayarak NATO müttefiklerini rahatlattı. Haziran ayında Lahey’de yapılacak zirve öncesinde müttefikler harcamalarını GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarmayı kabul etti.
Donald Trump tarafından yapılan bu atama, geçtiğimiz aylarda ABD’nin NATO’da ABD başkanları tarafından atanan SACEUR rolünü bırakmayı düşündüğüne dair basında çıkan haberlerin ardından özellikle memnuniyetle karşılanacaktır.
Konuyla ilgili bilgi sahibi ABD’li bir kaynak Euronews’e yaptığı açıklamada, “Bu çok önemli bir karar ve NATO açısından da rahatlatıcı bir gelişme, zira Amerika’nın angajmanının ve kadrolaşmasının olumlu bir işareti” dedi.
ABD Ordusu Generali Dwight D. Eisenhower 1951 yılında NATO’nun ilk SACEUR’ü olmuş ve o tarihten bu yana bu görev ABD’de kalmıştı.
NATO’dan yapılan açıklamada, “Grynkewich, ulusal onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından, 2025 yazında Belçika’nın Mons kentindeki Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Karargahı’nda düzenlenecek bir komuta değişim töreniyle ABD Ordusu’ndan General Christopher G. Cavoli’nin halefi olarak göreve başlayacak” denildi.
Savunma harcamalarında yeni hedefler kabul edildi
Bu arada NATO savunma bakanları her ülke için savunma kabiliyeti hedeflerinde önemli bir artışa gidilmesi ve GSYH’nin yüzde 5’inin savunmaya harcanması konusunda anlaşmaya vardılar.
GSYH’nin yüzde 3,5’inin ağır silahlar, tanklar, hava savunması gibi “temel savunma harcamaları” için kullanılması konusunda anlaşmaya varıldı. GSYH’nin yıllık yüzde 1,5’i ise altyapı, gözetleme ve siber gibi savunma ve güvenlikle ilgili alanlara harcanacak. Ancak esnekliklerin tam listesi henüz müzakere edilmedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu hedefler müttefiklerin önümüzdeki yıllarda hangi kabiliyetlere yatırım yapmaları gerektiğini tam olarak tanımlamaktadır,” dedi.
ABD’nin NATO Büyükelçisi Mathew Whitaker’a göre, ABD NATO müttefiklerini harcamalarını önemli ölçüde arttırmaya zorluyor ve bir an önce ‘inandırıcı bir ilerleme’ görmeyi bekliyor.
“NATO’nun karşı karşıya olduğu tehditler giderek artıyor ve düşmanlarımız bizim yeniden silahlanmamızı ya da ilk hamleyi yapmaları için hazır olmamızı beklemiyorlar.”
Toplantılar sırasında gazetecilere verdiği brifingde Whitaker, “Müttefiklerimizin yüzde 5’e ulaşma konusunda acilen harekete geçmesini tercih ederiz,” dedi.
Büyükelçi Whitaker ayrıca ABD’nin Ukrayna’ya kıtada ‘kalıcı bir barışa ulaşmak için gerekli kaynakları’ sağlama konusunda liderlik etmesi için “Avrupa’ya güvendiğini” söyledi.
“Eğer şimdi harekete geçmezsek…”
Mark Rutte, Rusya’nın önümüzdeki birkaç yıl içinde NATO topraklarını vurabileceği yönündeki son uyarılarını yineledi. “Eğer şimdi harekete geçmezsek, önümüzdeki üç yıl içinde sorun yaşamayız, ama şimdi başlamalıyız, çünkü aksi takdirde üç, dört ya da beş yıl sonra gerçekten tehdit altındayız” dedi ve ekledi: “Bu konuda gerçekten ciddiyim. O zaman Rusça dil kursu almanız ya da Yeni Zelanda’ya gitmeniz gerekir.”
ABD’li kaynak Euronews’e yaptığı açıklamada, “ABD’nin NATO’da sürekliliğinin olması iyi bir şey ama Ukrayna konusunda durum farklı. Trump’ın Ukrayna’yı gerçekten önemsediğini düşünmüyorum.” dedi.
Kaynak, “Trump Avrupa’yı umursamıyor. Bu onu daha zengin yapmıyor ya da siyasi olarak ona yardımcı olmuyor,” diye ekledi.
Önümüzdeki ay Lahey’de yapılacak NATO zirvesine de değinen kaynak, Ukrayna’nın zirvedeki varlığının “muhtemelen azaltılacağını”, çünkü ABD’nin “onlar üye değil, bu yüzden orada olmalarına gerek yok” diyeceğini söyledi.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
