Portekiz Cumhurbaşkanı TAP’ın yüzde 49,9’luk kısmi özelleştirme sürecini onayladı, satış süreci 2026 ortasına kadar tamamlanacak.
Portekiz Cumhurbaşkanı Marcelo Rebelo de Sousa, ülkenin ulusal havayolu şirketi Tap Air Portugal’ın (TAP) kısmi özelleştirme sürecini onaylayarak yasa olarak imzaladı. Önerilen özelleştirme süreciyle hükümet, havayolunda kontrol hakkı vermeyen yüzde 49,9’luk bir hisseyi satmayı hedefliyor. Bu hisse iki bölüm halinde satılacak; yüzde 44,9 hisse bir veya daha fazla büyük yatırımcıya devredilecek, kalan yüzde 5 hisse ise TAP çalışanlarına ayrılacak.
İlgilenen yatırımcıların ön yeterlilik sürecini tamamlaması için 60 gün, ardından yüzde 44,9’luk pay için bağlayıcı olmayan teklifler sunması için 90 gün süre tanındı. Lufthansa Grubu, Air France-KLM ve International Airlines Group (IAG) şimdiden sürece ilgi gösterdi. Satışın temel amacı, Portekiz hükümetinin COVID-19 pandemisi sırasında TAP’a yaptığı yaklaşık 3,2 milyar avroluk yatırımı geri kazanması olarak açıklandı.
Özelleştirme süreci öncesinde, Portekiz hükümeti teklifleri değerlendirirken TAP markasının korunmasını, havayolunun rotalarının ve filosunun geliştirilmesini ve Portekiz’in önemli destinasyonlarla bağlantısının sürdürülmesini kriter olarak belirledi. Ayrıca havayolunun ana merkezi Humberto Delgado Havalimanı (LIS) ile Porto (OPO) ve Faro (FAO) ikinci merkezlerinin geliştirilmesi de sürecin kritik unsurları arasında yer alıyor.
TAP hissesi için Lufthansa, IAG ve Air France-KLM olası talipleri
TAP’taki hisse satışı için ilgisini dile getiren üç havayolu grubundan herhangi biri kazanan olursa, bu durum Avrupa havayolu pazarının daha da konsolide olmasına yol açabilir. Almanya merkezli Lufthansa Grubu, son yıllarda birçok Avrupa havayolundaki hisseleri satın almasıyla güçlü bir aday olarak öne çıkıyor. Brussels Airlines, Austrian, SWISS International ve en son ITA Airways, artık Lufthansa Grubu çatısı altında faaliyet gösteriyor ve grup, 2025 başında Portekiz hükümetiyle TAP hissesi olası alımı konusunda ön görüşmeler gerçekleştirdi.
Diğer önde gelen adaylar arasında British Airways, Iberia ve Aer Lingus’u kontrol eden IAG bulunurken, Air France-KLM Grubu da TAP’ta bir pay satışa sunulursa sürece katılacağını açıklamıştı. Reuters’a göre, Air France-KLM yakın zamanda ilgisini yineleyerek “tüm detaylar açıklanır açıklanmaz bu sürece tam katılım sağlayacağını” belirtti.
Ancak IAG, niyetlerini kamuoyuna açıklamada daha temkinli davranarak, “Daha önce belirttiğimiz gibi, IAG, TAP’ın potansiyel satış koşullarını incelemeyi ve süreç detayları açıklanır açıklanmaz tüm koşulları dikkatle değerlendirmeyi dört gözle bekliyor” ifadelerini kullandı.
Tarihinin en güçlü ticari dönemini yaşıyor
TAP, tarihindeki en güçlü ticari dönemlerden birini yaşıyor. Yolcu doluluk oranları ve kârlılığı artarken, havayolu özellikle Kuzey ve Güney Amerika’daki uzun menzilli rotalarını genişletiyor. 2024 yılında net 53,7 milyon avro (58,4 milyon dolar) gelir elde eden TAP, üst üste üçüncü yıl pozitif sonuç kaydetti. Bu rakam, pandemiden önceki son yıl olan 2019’a göre 149,4 milyon avro (164,3 milyon dolar) artış gösteriyor.
Aynı yıl havayolunun işletme gelirleri 4.242,4 milyar avroya (4.666,6 milyar dolar ) ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Bu, 2023’e göre yüzde 0,7, 2019’a göre ise yüzde 28,6 artış anlamına geliyor. Yolcu gelirlerindeki artış, ağ kapasitesinin yüzde 1,6 ve doluluk oranının yüzde 1,5 yükselmesinden kaynaklandı.
2024’te TAP toplam 16,1 milyon yolcu taşıdı; bu, 2023’e göre yüzde 1,6 artış anlamına geliyor ve 2019 seviyelerinin yüzde 94’üne ulaşıyor. Toplam uçuş sayısı ise yüzde 1,5 azalarak kriz öncesi seviyelerin yüzde 86’sına geriledi. Şirket, 2025’te bu oranları artırmayı hedefliyor.
Ch-aviation verilerine göre TAP’ın ana filosu 83 Airbus uçağından oluşurken, bölgesel iştiraki TAP Express 19 Embraer bölgesel jet işletiyor. Ana taşıyıcı, 31 ülkede 88 noktaya 105 rotayla hizmet veriyor. Havayolunun güçlü yönleri arasında, Lisbon merkezinden Brezilya, Portekizce konuşulan Afrika ülkeleri ve ABD’ye kapsamlı ağı bulunuyor.
Kazanan teklif sahibinin açıklanması 2026 ortası
Portekiz Cumhurbaşkanı TAP satışını onayladıktan sonra özelleştirme süreci resmen başlayabilecek ve kazanan teklif sahibinin ortaya çıkacağı hedef tarih 2026 ortası olarak belirlendi. Satış süreci dört ana aşamadan oluşuyor.
İlk aşama olan “Ön Yeterlilik” sürecinde, tüm ilgilenen taraflar TAP hissesi alımıyla ilgilendiklerini resmi olarak bildirmek ve ikinci aşama için kendilerini yeterli kılmak üzere 60 gün süreye sahip olacak. İkinci aşamada tam teklif sunumları yapılacak; bu süreçin odak noktası, teklif sahibinin Portekiz hükümetinin TAP’ın geleceği için belirlediği hedeflere nasıl uyum sağlayacağı olacak.
Üçüncü aşamada, her teklifin “durum tespiti” sürecinden geçmesinin ardından bağlayıcı teklifler Portekiz hükümetine sunulacak ve süreçte kalan taraflarla nihai müzakereler yapılacak.
Ancak sürecin herhangi bir tarafın ek bilgi talep etmesi, Avrupa rekabet otoritelerinin müdahalesi veya beklenmedik durumlar nedeniyle gecikmesi mümkün.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
