İsviçre milletvekilleri, Trump’ın yüzde 39’luk gümrük tarifesi sonrası F-35 savaş uçağı alımını yeniden değerlendirmeye aldı. Siparişin iptali için parlamentoda önerge sunuldu.
İsviçre milletvekilleri, Donald Trump’ın gümrük tarifesi hamlesinin ardından F-35 savaş uçağı anlaşmasına karşı tavır almaya başladı. ABD Başkanı’nın İsviçre’ye yüzde 39’luk rekor bir gümrük vergisi uygulama kararı, ülkenin ABD yapımı jetleri satın alma planlarını yeniden sorgulamasına yol açtı.
Trump’ın uyguladığı tarife, gelişmiş ülkeler arasında en yüksek oran olarak dikkat çekerken, Avrupa Birliği’ne uygulanan oranın da iki katından fazla.
F-35’lerin 2027-2030 yılları arasında teslimi planlanıyor
Lockheed Martin üretimi F-35’lerin 2027 ile 2030 yılları arasında İsviçre Hava Kuvvetleri’ne teslim edilmesi planlanıyor. İsviçre, 2021’de F-35’leri Fransa’nın Dassault Rafale jetlerine tercih etmiş ve bu kararın Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u rahatsız ettiği bildirilmişti. Ülkede 6 milyar franklık proje, referandumda yalnızca yüzde 50,1 oy oranıyla kabul edilmişti.
Yeşiller Partisi F-35 siparişinin iptal edilmesini talep etti
Geçen ay Washington, uçakların beklenenden 1 milyar frank daha pahalıya mal olabileceğini bildirdi. Avrupa’daki sabit fiyatlı savunma anlaşmalarının aksine, ABD’nin Yabancı Askeri Satışlar çerçevesinde fiyat garantisi bulunmuyor. İsviçre Yeşiller Partisi’nden milletvekili Balthasar Glättli, “ABD sadece İsviçre gibi alıcıların ABD ordusuyla aynı şartlarda ödeme yapmasını garanti ediyor. Ancak bu fiyatlar yine de yükselebilir, özellikle de ABD’ye ithal edilen parçalar gümrük tarifesine tabi tutulurken” dedi.
Yeşiller Partisi, Mart ayında Glättli’nin imzasıyla parlamentoya sunduğu önergeyle F-35 siparişinin iptal edilmesini talep etti. Önergede, ABD’nin güvenilir bir güvenlik ortağı olmaktan çıktığı ve İsviçre’nin Avrupa ortaklarıyla uyumlu, “egemen bir alternatif” düşünmesi gerektiği savunuldu.
“F-35’lerden vazgeçersek hava savunmamız kalmaz”
Liberal Parti’den milletvekili Hans-Peter Portmann da konunun artık siyasi bir meseleye dönüştüğünü söyledi: “Mevcut durumda hiçbir şey olmamış gibi devam edemeyiz. Ya kaybı göze alıp sözleşmeyi feshederiz ya da yalnızca ödemesini yaptıklarımızı teslim alır, kalan teslimatları durdurur ve savunma açıklarımızı Avrupa’dan alımlarla kapatırız. Bu artık dikkatle değerlendirilmesi gereken bir konu.”
Buna rağmen İsviçre hükümeti geri adım atmak istemiyor. Federal Konsey Başkanı Karin Keller-Sutter:
“F-35’lerden vazgeçersek hava savunmamız kalmaz” dedi.
Siyasi bilimci Prof. Oscar Mazzoleni, tarife kararının İsviçre’de şok etkisi yarattığını belirterek “İsviçreliler uzun süredir kendilerini ABD’nin ayrıcalıklı bir müttefiki olarak görüyordu. Tıpkı Londra gibi, İsviçre de ABD’yi İran’da diplomatik olarak temsil ediyor” ifadelerini kullandı. Mazzoleni, Trump’ın tarifesinin, İsviçre siyasetinde ABD’den uzaklaşma ve AB’ye yakınlaşma yönünde öngörülemez etkiler yaratabileceğini ekledi.
Avrupa ülkeleri F-35 planlarını gözden geçiriyor
İsviçre, F-35 planlarını gözden geçiren tek ülke değil. İspanya, F-35’i tamamen elediğini ve tercihini Avrupa yapımı Eurofighter ile Fransa-Almanya ortak projesi FCAS arasında yapacağını açıkladı. Portekiz ise, Trump’ın Kanada’yı ilhakla tehdit etmesi ve bu ülkeye gümrük tarifesi getirmesinin ardından alım planlarını yeniden düşünmeye başladı. Ancak Kanada’da yapılan savunma incelemesi, ABD jetleriyle devam etmenin mantıklı olacağını ortaya koydu.
Hükümet F-35 sipariş iptalini reddetme tavsiyesi verdi
İsviçre hükümeti, Mayıs ayında parlamentoya Yeşiller’in önergesini reddetme tavsiyesi verdi. Ancak Glättli, önergenin hâlâ geçerli olduğunu belirterek 9-26 Eylül tarihleri arasındaki parlamento oturumunda gündeme alınması için çalıştıklarını söyledi.
Konuyla ilgili soruya yanıt veren Lockheed Martin, “Yabancı askeri satışlar hükümetler arası işlemlerdir ve bu konu en iyi şekilde ABD veya İsviçre hükümeti tarafından ele alınabilir” açıklamasında bulundu.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
