İsrail’den F-35 çıkışı: Türkiye’ye satışına karşıyız

İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Haskel, Türkiye’nin ABD’den F-35 savaş uçakları satın almasına karşı olduklarını belirterek, böyle bir satışın İsrail için ciddi güvenlik riskleri doğuracağını söyledi.

İsrail, Türkiye’nin ABD’den F-35 savaş uçakları satın alma olasılığına bir kez daha itiraz etti. Dışişleri Bakan Yardımcısı Şarren Haskel, böyle bir satışın İsrail için ciddi güvenlik riskleri oluşturacağını vurguladı.

Haskel, F-35’lerde kullanılan kritik teknolojilerin önemli bir bölümünün İsrail tarafından geliştirildiğini vurgulayarak, “Bu teknolojilerin Türkiye ile paylaşılması söz konusu değil. Böyle bir şeye açıkça karşıyız” ifadelerini kullandı.

Trump–Netanyahu görüşmesi sonrası açıklama

Söz konusu açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun Florida’daki Mar-a-Lago tesisinde gerçekleştirdiği görüşmenin hemen ardından geldi. Trump’ın, Türkiye’ye F-35 satışı konusunu “çok ciddi şekilde değerlendirdiği” yönündeki ifadeleri, İsrail cephesinde rahatsızlık yarattı.

Haskel, bu ihtimalin İsrail’de endişeyle karşılandığını belirterek, “Türkiye bu uçakları alsa bile, İsrail menşeli hiçbir teknolojinin bu anlaşmanın parçası olmayacağından emin olmak istiyoruz” dedi.

Orta Doğu’daki en büyük rakibi

Açıklamalar, İsrail ile Türkiye arasındaki ilişkilerin tarihinin en gergin dönemlerinden birinden geçtiği bir zamanda geldi. İki ülke, hem Orta Doğu’da hem de Doğu Akdeniz’de birbirini stratejik rakip olarak görüyor.

İsrail, özellikle Türkiye’nin Hamas’a verdiği siyasi destekten büyük rahatsızlık duyuyor. Tel Aviv yönetimine göre bu durum, Türkiye’yi güvenilir bir savunma ortağı olmaktan uzaklaştırıyor ve ileri askeri teknolojilerin Ankara’ya verilmesini daha da riskli hale getiriyor.

Türkiye F-35 programından neden çıkarılmıştı?

Türkiye, başlangıçta F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Programı’nda hem alıcı hem de üretici ülkelerden biri olarak yer alıyordu. Ancak Ankara’nın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması, Washington’da ciddi tepkiyle karşılandı. Bu gelişmenin ardından Türkiye, F-35 programından çıkarıldı ve teslim edilmesi planlanan uçakları alamadı.

Ayrıca ABD’nin CAATSA (Amerika’nın Düşmanlarına Karşı Yaptırımlar Yasası) kapsamında yaptırımlarına maruz kaldı. Washington yönetimi, S-400 hava savunma sistemlerinin NATO sistemleriyle uyumsuz olduğunu ve F-35’in gizli teknolojilerini riske atabileceğini savunuyor.

Yunanistan–İsrail yakınlaşması dikkat çekiyor

Öte yandan İsrail’in bölgedeki en yakın ortaklarından biri olarak Yunanistan öne çıkıyor. Son yıllarda iki ülke arasında enerji projeleri, ortak askeri tatbikatlar, savunma sanayii işbirliği ile silah ve teknoloji satışları gibi alanlarda güçlü bir ortaklık kuruldu. Haskel, Yunanistan ile ilişkileri “stratejik” olarak tanımlayarak, savunma mekanizmaları alanındaki işbirliğinin gelecekte bölgesel güvenlik ve istikrara önemli katkılar sağlayacağına inandığını ifade etti.

İLGİLİ HABERLER:

Bölgesel dengeler açısından ne anlama geliyor?

İsrail’in bu çıkışı, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki askeri dengelerin yeniden şekillendiğine işaret ediyor. Türkiye’nin F-35’lere yeniden erişim sağlaması ihtimali, yalnızca İsrail’i değil, Yunanistan başta olmak üzere bölgedeki birçok aktörü yakından ilgilendiriyor ve korkutuyor.

Uzmanlara göre, İsrail’in ABD üzerindeki etkisi ve F-35 programındaki teknolojik payı, Türkiye’ye yönelik olası bir satışta belirleyici faktörlerden biri olmaya devam edecek.