2025 yılı, küresel ticaret açısından oldukça dalgalı bir yıl olurken, hava kargo pazarı ve küresel ekonomik büyüme beklenenden daha dirençli bir performans sergiledi. Cirium Ascend Consultancy Kıdemli Danışmanı Sofia Zoidou, küresel hava kargo pazarının karşı karşıya olduğu zorlukları ve 2026’ya girerken öne çıkan temel eğilimleri değerlendirdi.
Jeopolitik çatışmaların sürmesi ve ABD’nin ithalat tarifelerini sert biçimde artırması, 2025 boyunca küresel ticarette önemli belirsizlikler yarattı. Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve IMF’nin ortak tarife izleyicisine göre, ABD’nin küresel ithalatına uyguladığı ortalama gümrük vergisi 2025 yılı içinde yedi kat artarak Ocak ayındaki %2,6 seviyesinden Kasım başında %19,2’ye yükseldi. Bu artış, bugüne kadar 2,7 trilyon dolardan fazla ticaret hacmini etkiledi.
ABD’nin Çin menşeli ürünlere uyguladığı ortalama tarife oranı, yılın başındaki %20 seviyesinden Nisan ayında %143’e kadar çıktıktan sonra, Kasım başında varılan geçici ticaret anlaşmasıyla %41,5 seviyesinde dengelendi. Benzer şekilde, IMF’ye göre reel GSYH büyümesiyle öne çıkan Hindistan’dan yapılan ithalata uygulanan tarifeler de Ocak’ta %3,4 iken Kasım’da %47,4’e yükseldi.
Ekonomik büyüme beklenenden daha dayanıklı
Tüm bu gelişmeler küresel ekonomi için olumsuz bir tablo çiziyor gibi görünse de, gerçekleşen etkiler şimdilik sınırlı kaldı. ABD Ekonomik Analiz Bürosu’na (BEA) göre ABD ekonomisi 2025’in ilk çeyreğinde %0,6 daraldıktan sonra ikinci çeyrekte yıllıklandırılmış bazda %3,8 büyüme kaydetti. Çin Ulusal İstatistik Bürosu verileri ise Çin ekonomisinin 2025’in ilk dokuz ayında yıllık bazda %4 büyüdüğünü gösteriyor.
IMF Dünya Ekonomik Görünümü’ne göre küresel reel GSYH’nin 2025’te %3,2, 2026’da ise %3,1 oranında büyümesi bekleniyor. Bu oranlar, 2024 seviyeleriyle büyük ölçüde uyumlu.
Hava kargo talebinde beklenenden güçlü performans
Bu zemin üzerinde küresel hava kargo pazarı da dayanıklılığını korudu. IATA’nın Aralık ayında yayımlanan Küresel Hava Taşımacılığı Görünümü raporuna göre, kargo ton-kilometre (CTK) hacmi 2025’in Ocak–Ekim döneminde yıllık bazda %3,3 arttı. IATA, yıl genelinde hava kargo büyümesinin %3,1 ile kapanmasını bekliyor; bu oran, yıl başındaki %0,7’lik tahminin oldukça üzerinde.
Büyümenin ana itici gücü, Asya-Pasifik – Avrupa hattındaki güçlü artış oldu. Bu koridorda CTK’ler yılın ilk on ayında %10,6 yükseldi. Buna karşın, Avrupa’nın uluslararası hatları arasında sadece Asya ve Kuzey Amerika bağlantılarındaki büyüme dikkat çekti. Bu durum, ihracatçıların tedarik zincirlerini yeniden konumlandırarak tarifelerden kaçınma çabasının hava kargo akışlarını yönlendirdiğine işaret ediyor.
Kuzey Amerika’da gerileme, Avrupa’da soru işaretleri
Asya-Pasifik ile Kuzey Amerika arasındaki CTK hacmi ise Ekim ayında üst üste altıncı kez geriledi. IATA, Kuzey Amerika hava kargo pazarının 2025 genelinde %1,2 daralmasını bekliyor. Bu düşüşte, ABD’nin Mayıs ayında Çin’den gelen düşük değerli paketler için “de minimis” muafiyetini kaldırmasının da etkili olduğu belirtiliyor.
Cirium’un uçuş kullanım verileri de bu eğilimleri doğruluyor. 2025’in ilk dokuz ayında Çin–Avrupa arasındaki kargo uçuşları %41, Avrupa’dan Çin’e olan uçuşlar ise %52 arttı. Buna karşın, Çin dışındaki Asya-Pasifik ülkelerinden Kuzey Amerika’ya yapılan kargo uçuşları yıl genelinde %4 düşüş gösterdi.
2026’ya Bakış: Düzenlemeler ve deniz taşımacılığı etkisi
Her ne kadar 2025’te hava kargo pazarı belirsizliklere karşı direnç göstermiş olsa da, bu büyümenin ne kadarının kalıcı ve organik olduğu tartışma konusu. IMF’ye göre Euro Bölgesi’nin 2025 büyüme tahmini %1,2 ile gelişmiş ekonomiler ortalamasının altında kalıyor.
Öte yandan, Avrupa Birliği’nin düşük değerli e-ticaret paketlerine yönelik yeni gümrük ve işlem ücretlerini 2026’dan itibaren devreye almayı planlaması, Asya–Avrupa hava kargo hacimlerini sınırlayabilir. Benzer şekilde, ABD’nin “de minimis” muafiyetini Çin dışındaki ülkelere de genişletmesi, küresel hava kargo talebi üzerinde ek baskı yaratabilir.
Buna ek olarak, Orta Doğu’daki ateşkesin ardından konteyner hatlarının Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı rotalarına geri dönmesi ve deniz taşımacılığı navlunlarının düşmesi, hava kargonun deniz taşımacılığına ikame avantajını azaltabilir.
Sonuç olarak, IATA’nın 2026 için CTK büyümesini %2,6 olarak öngörmesi, hava kargo pazarının önümüzdeki dönemde daha ılımlı bir büyüme patikasına gireceğine işaret ediyor. Sektör, bir yandan talep artışıyla büyürken, diğer yandan düzenleyici değişiklikler ve jeopolitik gelişmeler arasında hassas bir denge kurmak zorunda kalacak
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
