Çin, uzay ekibini kurtarmak için acil fırlatma yaptı

Çin, Shenzhou-20 uzay aracındaki hasar sonrası Tiangong uzay istasyonunda kalan taykonotların güvenlik riskini ortadan kaldırmak için Shenzhou-22’yi acil fırlatma prosedürüyle uzaya gönderdi.

Çin‘in ilk acil uzay fırlatmasını Salı günü sorunsuz bir şekilde gerçekleştirildi. Ülke, bu ayın başlarında bir uzay aracının yörüngede hasar görmesinin ardından, insanlı uzay istasyonundaki güvenlik risklerini ortadan kaldırdı.

Çin İnsanlı Uzay Ajansı’na (CMSA) göre insansız Shenzhou-22 uzay aracı, Çin’in kuzeybatısındaki Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden saat 12.11’de (04.11 GMT) Long March-2F roketiyle fırlatıldı. CMSA, resmi WeChat hesabında yayınladığı açıklamada, “Uzay aracı roketten başarıyla ayrıldı ve planlanan yörüngeye girdi. Fırlatma görevi tam bir başarıydı” ifadelerine yer verdi.

Çin, uzay ekibini kurtarmak için acil fırlatma yaptı
🔵#Çin, Shenzhou-20 uzay aracındaki hasar sonrası Tiangong uzay istasyonunda kalan taykonotların güvenlik riskini ortadan kaldırmak için Shenzhou-22’yi acil fırlatma prosedürüyle uzaya gönderdi.
https://t.co/8fFO0jOnSu pic.twitter.com/74EV4iSAW5
— Haber Aero (@HaberAero) November 26, 2025

Çin devlet televizyonu CCTV tarafından paylaşılan videoda, uzay aracının yörüngeye girerken arka planda Dünya’nın görüldüğü, roketin uzaya doğru hızla yükseldiği görüldü. CCTV’ye göre uzay aracı, Çin’in kalıcı olarak yerleşik Tiangong Uzay İstasyonu‘na seyahat etti ve saat 15.50’de (07.50 GMT) istasyona kenetlendi.

Tiangong ekibi 11 gün “kaçış aracı” olmadan kaldı

Shenzhou-20 uzay aracı, 5 Kasım’da üç Çinli taykonotu Dünya’ya geri getirmek üzere planlanmıştı. Ancak CMSA, uzay enkazının çarpması sonucu kırıldığı tahmin edilen dönüş kapsülünün penceresi çatlak olduğu için aracın uçuşa uygun olmadığına karar verdi. Bu olay, Çin uzay yetkililerini, Ekim ayı sonunda uzay istasyonuna ulaşan ve yeni üç taykonotu getiren, uçuşa elverişli tek gemi olan Shenzhou-21‘i 14 Kasım’da görevlendirmeye zorladı.

Shenzhou-21’in planlanandan altı ay önce ayrılmasıyla Tiangong’daki mürettebat, 11 gün boyunca uçuşa elverişli bir uzay aracı olmadan kaldı. Shenzhou-22’nin istasyona ulaşmasıyla bu güvenlik riski ortadan kalkmış oldu.

CMSA yetkilisi He Yuanjun, CCTV’ye yaptığı açıklamada, “Bu acil durum fırlatması Çin için bir ilk, ancak umarım insanlığın uzay yolculuğunda sonuncusu olur” dedi.

2026’ya kadar bağlı kalacak

Shenzhou-22, tıbbi malzeme, Tiangong için yedek parçalar ve uzay istasyonuna bağlı kalan Shenzhou-20’nin pencere çatlağını onarmak için gerekli ekipmanla yola çıktı. Diğer malzemeler arasında taze meyve ve sebzelerin yanı sıra taykonotların Tiangong’da kurulu “uzay fırını”nı kullanarak pişirebilecekleri tavuk kanatları, biftek ve kek de yer aldı.

CMSA’ya göre uzay aracı, Shenzhou-21 mürettebatını Dünya’ya geri getirmek için kullanılacağı 2026 yılının Nisan ayına kadar uzay istasyonuna bağlı kalacak. 2021’den bu yana Çin’in Shenzhou misyonları, altı aylık kalışlar için Tiangong’a üçlü taykonot grupları gönderiyor. Çin güvenlik protokolleri, her zaman yedek bir taşıyıcı roket ve Shenzhou uzay aracının hazırda beklemesi gerektiğini şart koşuyor.

CMSA’dan He’ye göre Shenzhou-22 uzay aracı ve taşıyıcı roketi zaten Jiuquan fırlatma merkezinde hazır durumda olduğu için, Çin uzay yetkililerinin acil fırlatma prosedürünü uygulaması sadece 16 gün sürdü. Shenzhou görevlerinin normal fırlatma süresi yaklaşık 45 gün olarak uygulanıyor.

ABD ve Çin arasında Ay yarışı hızlanıyor

Geçen yıl Uluslararası Uzay İstasyonunda bir hafta kalması planlanan iki NASA astronotu, test ettikleri Boeing Starliner uzay aracındaki itiş sistemi arızası nedeniyle dokuz ay boyunca uzayda mahsur kalmıştı. Bir dizi gecikmenin ardından, astronotlar Mart ayında bir SpaceX kapsülüyle Dünya’ya döndü.

ABD ve Çin, 2030 yılına kadar astronotlarını Ay’a indirmek için yarışırken, iki ülke birbirlerinin operasyonel protokollerini ve uzay teknolojilerini yakından incelemeyi sürdürüyor.