Avrupa Parlementosu Türkiye temsilcisi Nacho Sanchez Amor tarafından hazırlanan rapor taslağında, vize serbestisi sürecinin yeniden canlanması için Ankara tarafından adım atılması gerektiğini belirtti.
Avrupa Parlamentosu (AP) Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor tarafından kaleme alınan Türkiye Raporu taslağı, AP Dışişleri Komisyonu’nda (AFET) ele alındı. Taslak metinde, Türkiye’nin uzun süredir öncelikli beklentileri arasında yer alan vize muafiyeti konusunda açık bir mesaj verildi: Vize serbestisi sürecinin ilerlemesi için adım atması gereken taraf Türkiye.
BBC’nin haberine göre AP diğer Avrupa Birliği (AB) kurumlarıyla paralel biçimde, vize serbestisi diyaloğunun yeniden canlandırılmasının önündeki engellerin Ankara tarafından giderilmesi gerektiğini vurguladı. Taslakta, “AP, Türk hükümetini vize serbestisi diyaloğunun yeniden başlatılmasına mani olan kalan engelleri gidermeye çağırır” ifadeleri yer aldı.
Vize serbestisinde 72 kriterin 6’sı hâlâ tamamlanmadı
Türkiye’nin Schengen bölgesine vizesiz seyahat hakkı elde edebilmesi için yerine getirmesi gereken 72 kriterden 66’sı tamamlanmış durumda. Ancak aradan geçen 13 yıla rağmen son 6 kriter karşılanmış değil. AP raporunda ve Avrupa Komisyonu’nun önceki değerlendirmelerinde öne çıkan eksik başlıklar şöyle sıralanıyor:
- Terörle mücadele yasasında değişiklik (AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi)
- Europol ile operasyonel iş birliği anlaşmasının imzalanması
- Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO) tavsiyelerinin uygulanması
- Kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatın Avrupa standartlarıyla uyumlaştırılması
- Suç bağlantılı konularda tüm AB üyeleriyle etkin iş birliği
- Geri Kabul Anlaşması’nın tüm unsurlarıyla uygulanması
AB tarafı, kriterler yerine getirildiği takdirde tüm Türk pasaportu sahiplerinin diğer aday ülkelerin vatandaşları gibi vizesiz seyahat hakkına kavuşabileceğini vurguluyor.
Üyelik sürecinde “söz değil eylem” mesajı
Raporda yalnızca vize serbestisi değil, Türkiye–AB ilişkilerinin genel seyri de kapsamlı biçimde ele alındı. AP, Türk hükümetinin AB üyeliği hedefine bağlılığını yinelemesine rağmen, katılım sürecini etkileyen temel eksikliklerin giderilmediği görüşünde.
Taslakta, mevcut durumun “katılım sürecini yeniden canlandırmaya yönelik gerçek bir kararlılığın bulunmadığının açık işareti” olduğu değerlendirmesi yapıldı. AP, Ankara’ya “söylemlerden eyleme geçme” ve özellikle hukukun üstünlüğü ile temel özgürlükler alanındaki eksiklikleri giderme çağrısında bulundu.
Hukukun üstünlüğü ve yargı bağımsızlığı eleştirileri
Avrupa Parlamentosu raporunda Türkiye’de hukukun üstünlüğü alanında gerileme yaşandığı belirtilerek yargı bağımsızlığına ilişkin kaygılarda yer aldı.
Avrupa Parlamentosu, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmamasını, muhalefet temsilcilerine yönelik yargı süreçlerini, gazeteciler ile bağımsız medyaya açılan davaları ve kadınlar ile LGBTİ+ bireylerin temel haklarına ilişkin eksiklikleri eleştirirken, Türkiye’de yaşandığını belirttiği “demokratik gerileme” karşısında bazı AB kurumları ve üye devletlerin sessiz kalmasından duyduğu derin endişeyi de dile getirdi.
Üyelik süreci fiilen donmuş durumda
Türkiye’nin AB’ye katılım müzakereleri 2018’den bu yana fiilen durmuş durumda. AP, mevcut şartlarda tam üyelik perspektifinde ilerleme görülmediğini belirtirken, Türkiye ile “daha yakın, daha dinamik ve stratejik bir ortaklık” temelinde ilişkilerin sürdürülmesini savundu. Taslak belgede Türkiye’nin jeostratejik önemine vurgu yapılırken; göç yönetimi, güvenlik, enerji ve bölgesel istikrar gibi alanlarda iş birliğinin sürdürülmesi gerektiği ifade edildi.
“Terörsüz Türkiye” süreci ve ekonomik reformlara destek
Eleştirilerin ağırlıkta olduğu raporda olumlu değerlendirmeler de yer aldı. AP, hükümetin “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı süreci desteklediğini ve bu yöndeki çabaları takdir ettiğini ifade etti. Ayrıca makroekonomik istikrarı sağlamaya yönelik reform programından duyulan memnuniyet dile getirildi. Türkiye’nin yaklaşık 2,7 milyon mülteciye ev sahipliği yapması takdir edilirken, Yunanistan’la diyalog sürecinin sürmesi de olumlu bir gelişme olarak kayda geçti.
Gümrük Birliği için şartlı destek
Avrupa Parlamentosu, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği’nin güncellenmesini desteklediğini belirtirken, taslak raporda sürecin AP onayından geçebilmesi için insan hakları, temel özgürlükler, uluslararası hukuka saygı ve iyi komşuluk ilişkileri alanlarında somut ilerleme şartına bağlanması gerektiğini vurguladı.
Süreç nasıl işleyecek?
AFET’te görüşülen taslak rapor, ilerleyen dönemde oylamaya sunulacak. Komisyon aşamasının ardından dosya AP Genel Kurulu’na taşınacak. Geçmiş yıllarda olduğu gibi, hem komisyon hem de genel kurul aşamasında çok sayıda değişiklik önergesi verilmesi bekleniyor.
Bu önergelerin metni daha sert ve eleştirel bir noktaya taşıyabileceği belirtiliyor. Vize serbestisi ve üyelik sürecinde ilerleme için Türkiye’nin kalan kriterleri somut adımlarla tamamlaması ve özellikle hukukun üstünlüğü alanında güven artırıcı reformlara yönelmesi gerekiyor.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
