Airbus Defence & Space CEO’su Michael Schoellhorn, üzerinde uzlaşıya varılan şartların uygulanmaması durumunda FCAS programının sürdürülmesinin bir anlamı kalmadığını ifade etti.
Airbus, Avrupa’nın altıncı nesil savaş uçağı programlarından biri olan Future Combat Air System (FCAS) kapsamında mutabık kalınan ilkelere dönülmediği takdirde programın devamı için bir neden görmediğini açıkladı. Alman Griephan Briefe gazetesinin 1 Ağustos 2025 tarihli haberine göre, Airbus Defence & Space CEO’su Michael Schoellhorn, Alman Şansölyesi Friedrich Merz‘e gönderdiği mesajda, “Özetle, üzerinde mutabık kalınan ilkelere geri dönülmesi ve bunların etkin bir şekilde uygulanması dışında FCAS’ın devam etmesi için artık bir neden görmüyoruz” dedi.
Schoellhorn’un bu ifadesi, Airbus’ın bugüne kadar kamuoyuna nadiren yansıyan eleştirilerinin ilk kez açık bir şekilde dile getirilmesi anlamına geldi. FCAS programı kapsamında daha önce programın yönetişimi ve liderliği konusunda eleştirilerini kamuoyuna yansıtan taraf genellikle Dassault Aviation olmuştu.
Airbus ve Dassault liderlik konusunda anlaşamıyor
FCAS’ın temel prensipleri arasında, programın her bileşeninde en güçlü teknik yetkinliğe sahip şirketin liderliği üstlenmesini öngören “best athlete” modeli bulunuyor. Bu ilke doğrultusunda Yeni Nesil Savaş Uçağı’nın (NGF) motor geliştirme sürecinde Almanya’nın MTU Aero Engines’i ile Fransa’nın Safran Aircraft Engines’i arasında anlaşmazlık yaşanmış, nihayetinde geliştirme ve entegrasyon sorumluluğu Safran’a, destek ve bakım sorumluluğu ise MTU’ya verilerek 50/50 ortak girişim olan EUMET GmbH kurulmuştu.
Ancak özellikle savaş uçağı ayağında yönetişim konusunda anlaşmazlıklar sürüyor. Dassault CEO’su Éric Trappier, Airbus’ın uçuş kontrolleri, gizli tasarım ve kokpit sistemleri gibi kritik alanlarda Dassault’un liderliğini ihlal ettiğini birçok kez ifade etti. Kasım 2022’de Trappier, “seyreltilmiş bir liderlik modelini kabul etmektense programı ‘Rafale yöntemiyle’ yapmayı tercih edeceğini” söylemişti.
Dassault, nEUROn benzeri yönetişim modeli istiyor
Dassault, daha önce nEUROn UCAV göstericisi programında olduğu gibi, açıkça tanımlanmış görev ve liderliğe dayanan bir yönetişim modelini savunuyor.
Airbus ise programın diğer sütunlarından olan 3. (Remote Carriers) ve 4. (Combat Cloud) bileşenlerinin liderliğini yürütüyor. Airbus CEO’su Guillaume Faury, 30 Temmuz 2025’te Reuters’a yaptığı açıklamada, “Eğer bir endüstriyel ortak [yönetişimden] memnun değilse, o zaman ne yapmak istediğine karar vermelidir. Karar onlarındır” dedi. Faury ayrıca, “Programa devam etme niyetindeyiz. Dolayısıyla Airbus söz konusu olduğunda, çabalarımızı sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.
Schoellhorn’dan FCAS için net uyarı
Schoellhorn’un Şansölye Merz’e gönderdiği mesaj ise daha net bir tutuma işaret ediyor. Açıklamalar, Airbus Defence & Space içinde ilerleme sağlanamaması ve Fransa ile Dassault’nun üzerinde uzlaşılan işbirliği modeline bağlı kalmaması nedeniyle artan memnuniyetsizliğe işaret ediyor.
Bu açıklamalar, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Almanya Başbakanı Friedrich Merz arasında gerçekleşen siyasi zirvenin ardından geldi. Zirvede, Dassault’un programdan ayrılabileceğine dair işaretler ve Airbus’ın, Fransa’nın kontrol taleplerine ilişkin memnuniyetsizliği gündeme gelirken, iki lider kamuoyuna birlik mesajı vermeye çalıştı.
Programın kaderi ay sonunda netleşecek
Almanya’nın 2026 yılına kadar savunma harcamalarını 100 milyar Euro’nun üzerine çıkarması beklenirken, Airbus Defence & Space’in, FCAS çabalarının yönünü değiştirme ya da alternatifleri değerlendirme konusunda siyasi ve mali desteğe sahip olduğu değerlendiriliyor.
Fransız ve Alman savunma bakanları, 28 Ağustos 2025’e kadar FCAS için bir yol haritası sunacak. Programın geleceği açısından bu tarih kritik bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
Bu gönderi kategorisi hakkında gerçek zamanlı güncellemeleri doğrudan bildirim almak için tıklayın.
